Gastroenteroloji Doktoru Kimdir? Gastroenteroloji Uzmanı Ne Yapar?

Sindirim sistemi şikayetleri günlük yaşam kalitesini hızla düşürebilir: mide yanması, şişkinlik, karın ağrısı, kabızlık-İshal döngüsü ya da açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler çoğu kişide “Hangi doktora gitmeliyim?” sorusunu doğurur. İşte bu noktada gastroenteroloji doktoru (diğer adıyla gastroenteroloji uzmanı) devreye girer. Gastroenteroloji; yemek borusu, mide, bağırsaklar, karaciğer, safra yolları ve pankreas gibi sindirim sistemi organlarının hastalıklarını değerlendirir, tanı koyar ve tedaviyi planlar.

Bu yazıda “Gastroenteroloji doktoru kimdir? Gastroenteroloji uzmanı ne yapar?” sorularını kapsamlı şekilde yanıtlayacağız. Ayrıca ne zaman gastroenterolojiye gidilir, gastroenteroloji muayenesi nasıl olur, endoskopi-kolonoskopi gibi işlemler hangi durumlarda gündeme gelir ve gastroenteroloji randevu sürecinde nelere dikkat edilir gibi pratik konulara da değineceğiz. Eğer özellikle İstanbul gastroenteroloji doktoru arayışındaysanız, yazının ilgili bölümünde doğru seçim için ipuçları da bulacaksınız.

Gastroenteroloji Neye Bakar? (Sindirim Sistemi ve İlgili Organlar)

Gastroenteroloji uzmanı, sindirim sisteminin tamamını bir bütün olarak ele alır. Bu, sadece “mide” ile sınırlı değildir; sindirimin başladığı ağız-yutma sürecinden, bağırsakların emilim fonksiyonuna ve karaciğerin metabolik görevlerine kadar geniş bir alanı kapsar. Kısaca gastroenteroloji doktoru şu organ ve sistemlerle ilgilenir:

• Yemek borusu (özofagus): Reflü, yutma güçlüğü, yemek borusu iltihabı gibi durumlar
• Mide: Gastrit, ülser, mide ağrısı, hazımsızlık, bulantı-kusma
• İnce bağırsak: Çölyak, emilim bozuklukları, kronik ishal nedenleri
• Kalın bağırsak (kolon) ve rektum: Kabızlık, polipler, divertikül hastalığı, inflamatuvar bağırsak hastalıkları
• Karaciğer: Karaciğer yağlanması, hepatitler, siroz şüphesi, karaciğer enzim yüksekliği
• Safra kesesi ve safra yolları: Safra taşı, safra yolu tıkanıklıkları (bazı durumlarda cerrahi ile birlikte değerlendirilir)
• Pankreas: Pankreatit, pankreas enzim bozuklukları, bazı kitle şüpheleri

Birçok kişi başlangıçta dahiliye veya aile hekimine başvurur; ancak şikayetler uzadığında, tekrarladığında veya alarm bulguları eşlik ettiğinde gastroenteroloji polikliniğine yönlendirilmek tanı ve tedavi sürecini hızlandırır. (Benzer içerikler için: Reflü belirtileri ve tedavisi ve Karın ağrısı nedenleri yazılarımıza da göz atabilirsiniz.)

Gastroenteroloji Doktoru Hangi Hastalıklarla İlgilenir?

Gastroenteroloji doktorları, hem yaygın sindirim sorunlarını hem de daha karmaşık, uzun süreli (kronik) hastalıkları takip eder. Burada önemli nokta şudur: Aynı belirti (ör. karın ağrısı) çok farklı hastalıkların işareti olabilir. Gastroenteroloji uzmanı, öykü + muayene + gerekli tetkiklerle doğru nedeni ayırt etmeye çalışır.

Üst sindirim sistemi şikayetleri

• Reflü (GERD): Mide asidinin yemek borusuna kaçması; mide yanması, ağıza acı su gelmesi, gece öksürüğü gibi belirtilerle görülebilir. “Mide yanması için hangi doktora gidilir?” sorusunun en sık yanıtı gastroenterolojidir.
• Gastrit ve ülser: Mide ağrısı, hazımsızlık, bulantı; bazen Helicobacter pylori gibi enfeksiyonlarla ilişkili olabilir.
• Yutma güçlüğü (disfaji): “Takılma hissi” veya ağrılı yutma; mutlaka değerlendirilmesi gereken bir belirtidir.

Bağırsak hastalıkları

• İrritabl bağırsak sendromu (IBS): Şişkinlik, karın ağrısı, kabızlık/ishal atakları; genellikle yapısal bir hastalık saptanmadan seyredebilir.
• İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (IBD): Crohn ve ülseratif kolit; ishal, dışkıda kan, kilo kaybı, kansızlık ile gidebilir.
• Çölyak hastalığı: Glutenle ilişkili emilim bozukluğu; kronik ishal, demir eksikliği, büyüme-gelişme sorunları gibi bulgular verebilir.
• Kolon polipleri ve kolon kanseri taraması: Özellikle belirli yaş ve risk grubunda kolonoskopi ile tarama gündeme gelir.

Karaciğer, safra ve pankreas hastalıkları

• Karaciğer yağlanması (NAFLD): Sıklıkla tesadüfen enzim yüksekliği ile ortaya çıkar; kilo, beslenme ve metabolik durumla ilişkilidir.
• Hepatitler: Viral veya ilaçlara bağlı karaciğer hasarı; takip ve tedavi planı gerekebilir.
• Safra taşı: Ağrı atakları ve hazımsızlık yapabilir; bazı olgularda genel cerrahi ile ortak değerlendirme gerekir.
• Pankreatit ve pankreas sorunları: Şiddetli karın ağrısı, enzim yüksekliği gibi bulgularla seyreder.

Bu çeşitlilik nedeniyle, uzun süren sindirim şikayetlerinde “internetten teşhis” yerine bir gastroenteroloji muayenesi ile netleşmek hem güvenli hem de zaman kazandırıcıdır.

Ne Zaman Gastroenteroloji Uzmanına Gidilmeli? (Semptom Rehberi)

“Ne zaman gastroenterolojiye gidilir?” sorusunun yanıtı, şikayetin süresi, şiddeti ve eşlik eden bulgulara göre değişir. Aşağıdaki durumlarda bir gastroenteroloji doktoru değerlendirmesi genellikle doğru adımdır:

• Mide yanması, reflü belirtileri haftada birkaç kez tekrarlıyorsa
• Karın ağrısı 2–3 haftadan uzun sürüyor veya sık tekrarlıyorsa
• Şişkinlik ve gaz günlük yaşamı etkiliyor, diyet değişikliklerine rağmen düzelmiyorsa
• Kronik ishal (özellikle 2–4 haftadan uzun) ya da uzun süren kabızlık varsa
• Bulantı-kusma tekrarlıyor, iştahı belirgin etkiliyorsa
• Açıklanamayan demir eksikliği/kansızlık saptandıysa (sebep sindirim sistemi kaynaklı olabilir)
• Karaciğer enzim yüksekliği veya sarılık şüphesi varsa

Gecikmeden başvurulması gereken “alarm belirtileri”

Aşağıdaki bulgularda randevuyu ertelememek önemlidir; bazı durumlarda acil değerlendirme gerekebilir:

• Dışkıda kan veya katran gibi siyah dışkı
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Yutma güçlüğü veya yutarken ağrı
• Şiddetli, geçmeyen karın ağrısı
• Sarılık (ciltte/göz akında sararma)
• 50 yaş üstünde yeni başlayan bağırsak alışkanlığı değişikliği
• Ailede kolon kanseri/IBD gibi güçlü aile öyküsü

Bu belirtiler her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez; ancak gastroenteroloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi tanıda gecikmeyi önler.

Gastroenteroloji Muayenesi Nasıl Olur? (Adım Adım)

Birçok kişinin “Muayenede ne olacak?” kaygısı, randevuyu geciktirmesine yol açar. Oysa gastroenteroloji muayenesi çoğunlukla planlı ve adım adım ilerler.

1) İlk görüşmede neler sorulur?

Gastroenteroloji doktoru genellikle şu başlıklara odaklanır:

• Şikayetin ne zaman başladığı, hangi durumlarda arttığı/azaldığı
• Beslenme düzeni, uyku, stres ve yaşam tarzı
• Kullanılan ilaçlar (ağrı kesiciler, antibiyotikler, mide ilaçları vb.)
• Ailede benzer hastalık öyküsü
• Daha önce yapılan tetkikler ve tedaviler

Randevuya giderken varsa eski endoskopi/kolonoskopi raporlarını, kan tahlillerini ve düzenli kullandığınız ilaç listesini götürmek faydalıdır.

2) Fizik muayene ve ön değerlendirme

Karın muayenesi, sarılık bulguları, hassasiyet gibi işaretler değerlendirilir. Ardından gerekli görülürse tetkikler planlanır.

3) İstenebilecek tetkikler

Duruma göre:

• Kan testleri (hemogram, demir, karaciğer enzimleri vb.)
• Dışkı testleri (enfeksiyon, gizli kan vb.)
• Ultrason, MR/BT gibi görüntülemeler
• Endoskopi (gastroskopi) ve/veya kolonoskopi

Muayene sonrası plan netleşir: bazen sadece beslenme/ilaç düzenlemesi yeterli olurken, bazen ileri incelemeler gerekebilir. Daha detaylı işlem anlatımı için: Endoskopi nedir, nasıl yapılır? ve Kolonoskopi hazırlığı rehberi içeriklerimize bakabilirsiniz.

Endoskopi ve Kolonoskopi: Ne Zaman Gerekir, Korkmalı mıyım?

Endoskopi ve kolonoskopi, sindirim sistemi hastalıklarının tanısında çok değerli işlemlerdir. Halk arasında “acıtır mı?” endişesi yaygındır; ancak günümüzde çoğu merkezde sedasyon (uyku hali) ile hastanın konforu artırılır.

• Endoskopi (gastroskopi): Yemek borusu-mide-on iki parmak bağırsağı değerlendirilir. Reflü, ülser şüphesi, uzun süren mide ağrısı, kansızlık gibi durumlarda istenebilir.
• Kolonoskopi: Kalın bağırsak değerlendirilir. Dışkıda kan, uzun süren ishal/kabızlık, polip taraması ve bazı karın ağrısı tablolarında gündeme gelir.

Hazırlık ve işlem sonrası kısa notlar

• Kolonoskopide bağırsak temizliği için doktorun önerdiği hazırlık planına uymak çok önemlidir.
• İşlem sonrası sedasyon alındıysa aynı gün araç kullanmamak gerekebilir.
• Doktorunuz gerekli görürse biyopsi alınabilir; bu rutin bir uygulama olup tanı açısından değerlidir.

Gastroenteroloji Randevu Nasıl Alınır? (Pratik Rehber) + İstanbul İçin İpuçları

Gastroenteroloji randevu sürecini kolaylaştırmak için şu adımlar işe yarar:

1. Şikayetlerinizi kısa notlar halinde yazın: ne zaman başlıyor, ne tetikliyor, ne rahatlatıyor?
2. Düzenli kullandığınız ilaçları ve varsa rapor/tahlilleri hazırlayın.
3. Randevu alırken “gastroenteroloji” branşını seçtiğinizden emin olun; bazı hastanelerde “dahiliye” ile karıştırılabilir.
4. Eğer endoskopi/kolonoskopi ihtimali varsa, işlem öncesi açlık/ilaç kullanımı gibi konularda kayıt biriminden bilgi isteyin.

“Gastroenteroloji doktorları” arasından seçim yaparken

“En iyi” tek bir isimden ziyade, sizin ihtiyacınıza uygun uzmanı bulmak önemlidir. Şunlara bakabilirsiniz:

• Uzmanın ilgi alanı (reflü, IBD, hepatoloji vb.)
• İşlem deneyimi (endoskopi/kolonoskopi)
• Takip planı ve iletişim yaklaşımı

İstanbul gastroenteroloji doktoru arayanlar için

İstanbul gastroenteroloji doktoru aramalarında seçenek çoktur ve rekabet yüksektir. Bu nedenle seçim yaparken:

• Ulaşım kolaylığı (toplu taşıma/otopark)
• Randevu bulunabilirliği ve tetkiklerin aynı merkezde yapılabilmesi
• Gerekirse multidisipliner yaklaşım (genel cerrahi, radyoloji, beslenme desteği)
  gibi kriterler işinizi kolaylaştırır.

Randevu planlamak isterseniz ilgili sayfalarımız: Online randevu ve İletişim.

Sık Sorulan Sorular (Kısa Yanıtlar)

Gastroenteroloji muayenesine aç mı gidilir?
Rutin muayene için genellikle şart değildir; ancak kan tahlili veya endoskopi planı varsa açlık gerekebilir. Randevu öncesi merkezden teyit edin.

Reflü için dahiliye mi gastroenteroloji mi?
Hafif şikayetlerde dahiliye başlayabilir; tekrarlayan/uzun süren reflüde gastroenteroloji uzmanı değerlendirmesi daha uygundur.

Kolonoskopi kaç yılda bir yapılır?
Yaşa ve risk durumuna göre değişir. Aile öyküsü, polip geçmişi gibi faktörler aralığı belirler; karar için gastroenteroloji doktorunuza danışın.

Dışkıda kan hangi bölüm?
Genellikle gastroenteroloji değerlendirmesi gerekir; bazı durumlarda acil başvuru uygun olabilir.

Sindirim sistemi şikayetleri “geçer” diye ertelendiğinde kronikleşebilir. Doğru zamanda bir gastroenteroloji uzmanı ile görüşmek, hem gereksiz kaygıyı azaltır hem de doğru tedaviye hızlı ulaşmayı sağlar. Eğer siz de şikayetlerinizi netleştirip bir plan oluşturmak istiyorsanız gastroenteroloji randevu adımını geciktirmeyin.